Op navelhoogte de kans

Met o.a. Mia You, Ilse Josepha Lazaroms, Romy Day Winkel, Thomas Möhlmann, Marjolijn van Heemstra, Anne Vegter, Ida Blom en Rodante van der Waal

Steeds meer persoonlijke ervaringen van abortus bereiken het grote publiek. Ervaringsverhalen normaliseren abortus en maken zwangerschapskeuzes deel van de maatschappelijke betekenisgeving over wat het betekent om mens te zijn. Het vertellen van abortusverhalen is dé activistische strategie geweest waarmee in Portugal en Ierland uiteindelijk de referenda werden gewonnen die abortus legaliseerden. Persoonlijk verhalen zijn daarmee de belangrijkste vorm van verzet tegen criminalisering.

Maar hoe zit het met abortuservaringen in de literatuur en poëzie? Vergeleken met andere taalgebieden, valt het op dat abortus in Nederland haast geen plek kent in romans en zelden bezongen wordt in de poëzie. Op woensdag 28 januari stellen we literaire abortusverhalen centraal en vragen we ons af: is er een verschil tussen literatuur, essayistiek, journalistiek en poëzie over abortus? Zijn kunst, literatuur en poëzie ook belangrijke wapens in het bevechten van het recht op abortus? En zo ja, wat voegen zij toe?

Aan het eind van de avond wordt de debuutbundel van Rodante van der Waal gepresenteerd, Op navelhoogte de kans, waarin abortus een sleutelrol speelt.

Over Op navelhoogte de kans:

De navel is het litteken van een gebeurtenis die we ons niet kunnen herinneren: onze eigen geboorte. Het is ook de markering van de plaats waar ander leven kan ontstaan, de markering van een kans. Op navelhoogte de kans is een poëtische verkenning van wat het betekent om vruchtbaar te zijn, vanuit radicale zelfbeschikking en onbeschaamd verlangen. De stemmen van de vroedvrouw, de zwangere, de dochter en de geliefde bieden tegen elkaar op in gedichten die nietsontziend eerlijk en politiek zijn. Deze bundel snijdt onderwerpen aan die we vaak ontberen in de poëzie: van abortus tot het verlangen naar een kind, van overbelasting in de geboortezorg tot geweld tegen vrouwen, van leven in tijden van oorlog tot de ervaring van cycli en geslachtelijkheid.

‘Het ritme van Van der Waals poëzie volgt het ritme van het werkende lichaam – tijdens bevalling, dood, arbeid, zorg, activisme, denken, dichten. Vanaf navelhoogte openbaart zich een lyrisch landschap, waarin reproductieve rechtvaardigheid niet langer op de verre horizon van onze verbeelding ligt, maar vlees en vorm krijgt, om ons te omarmen in een tastbare, tedere en weelderige wereld.’ – Mia You

Rodante van der Waal is gepromoveerd in de filosofie en is vroedvrouw in Amsterdam. Ze publiceerde eerder poëzie in De Gids, Tirade, nY, Samplekanon, ILFU en Deus ex Machina. In 2025 verschenen Baas in eigen buik en Birth Justice, dat werd bekroond door het feministisch cultuurfonds met de prijs voor het beste feministische proefschrift.