Discussie:
De illiberale contrarevolutie van rechtsradicalisme

In zowel Europa als de Verenigde Staten kleuren zogeheten nationaal populistische bewegingen alweer enige tijd het politieke landschap. Gebruikmakend van de ontstane onrust over immigratie en verlies van identiteit, kwamen op tal van plaatsen populistische leiders aan de macht. De grote verkiezingswinst van Geert Wilders eind 2023 en de uitslag van de Europese verkiezingen laten zien dat het momentum zich vooralsnog doorzet.

Tegelijk maskeert het populisme de bredere ambitie die achter deze beweging schuilgaat. Er is sprake van een contrarevolutie, gericht op de omverwerping van een links-liberale en ‘globalistische elite’, die de ‘westerse eigenheid’ zou ondermijnen.

Klassieke conservatieven, rechtse christenen, duistere etnonationalisten en allerhande complotdenkers trekken hierin zij aan zij op.

Daarbij doet de Hongaarse hoofdstad Boedapest dienst als intellectuele broedplaats en als model. Premier Viktor Orbán gaat voorop in de strijd voor het ‘eigene’ te midden van een moderniteit die dit uitholt. Maakt deze opstand kans van slagen, en zo ja, tegen welke prijs?

Aldus de journalist Marijn Kruk in woorden van deze strekking.

Het Comité 21 Maart organiseert naar aanleiding van deze ontwikkelingen een discussiepanel met als doel het onderwerp verder te verdiepen en te bezinnen op de vraag hoe we een halt kunnen toeroepen aan deze ontwikkeling.

Marijn Kruk trapt af met een inleiding op basis van zijn boek Opstand, de populistische revolte en de strijd om de ziel van het Westen (2024). Daarin geeft hij een overzicht van
de ideologische, politieke en organisatorische groei van ‘rechtsradicalisme’ zoals hij het aanduidt: een nationaal-populistische contrarevolutie gericht op de omverwerping van een links-liberale en ‘globalistische elite’, die de ‘westerse eigenheid’ zou ondermijnen.

Marijn Kruk studeerde geschiedenis aan de Universiteit Utrecht en politieke filosofie aan de École des hautes études en sciences sociales in Parijs. Hij was werkzaam als Frankrijk-correspondent en deed verslag van de Arabische Lente in Noord-Afrika. Aansluitend was hij correspondent in Istanbul en maakte hij tal van reportagereizen door Europa. Hij schrijft onder meer voor De Groene Amsterdammer en NRC Handelsblad. Eerder publiceerde hij Parijs denkt, over het Franse intellectuele leven.

Vervolgens zal Sandew Hira als opponent fungeren en zijn visie op de analyse van Marijn Kruk geven met betrekking tot de ontwikkeling van extreem-nationalistisch rechts.

Sandew Hira is de schrijversnaam van Dew Baboeram. Hij studeerde algemene economie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij is de auteur van een reeks boeken over geschiedenis, racisme en dekolonisatie. Zijn laatst verschenen boek is getiteld Decolonizing the Mind – A Guide to Decolonial Theory and Practice (2023). Zijn komende boek dat in april zal worden gepubliceerd, schrijft hij samen met professor Mohammad Marandi van de Universiteit van Teheran en is getiteld Understanding the Islamic Revolution in Iran from a decolonial perspective.

Hira plaatst de ontwikkeling van extreem nationalistisch rechts in de context van het verval van de Europese beschaving en ziet slechts een gradueel verschil tussen extreem-rechts en liberalisme.

Programma
13.00 uur inloop (thee en koffie)
13.30 uur start programma; moderator: Ahmet Daskapan (Comité 21 Maart)
13.40 uur inleiding Marijn Kruk
14.05 uur inleiding Sandew Hira
14.30 uur discussie tussen de inleiders
15.15 uur discussie met de zaal
15.00 uur korte pauze
16.00 uur afsluiting

Wij raden deelnemers aan het boek Opstand van Marijn Kruk vooraf te lezen. Het is bij de betere boekhandel verkrijgbaar of online te bestellen (Paagman).